بسیاری از پژوهشگران واجدشرایط، توانا و مشتاق برای داوری مقالات وجود دارند، اما ورود به جمع داوران فعال معمولاً دشوار است، زیرا انتخاب داوران عمدتاً بر عهده ویراستاران ژورنالهاست. بااینحال، ویراستاران همواره به دنبال گسترش مجموعه داوران خود هستند و معیارهایی همچون مدارک تحصیلی، سابقه داوری، تعداد و استنادهای مقالات منتشرشده، و توصیهنامه از سوی پژوهشگران معتبر را مدنظر قرار میدهند. در این متن، راهکارهایی عملی و سریع برای شروع فعالیت داوری ارائه شده است؛ از جمله تماس مستقیم با ویراستار ژورنالهای مرتبط، شرکت در کنفرانسها، مشورت با سرپرست علمی، بهروزرسانی پروفایل عمومی و وبسایت شخصی، دریافت شناسه ORCID، فعال بودن در شبکههای اجتماعی، و استفاده از برنامههای راهنمایی داوری. همچنین مراحل گامبهگام انجام داوری شامل بررسی تعارض منافع، تطابق تخصصی، منابع مالی، سرقت علمی، استفاده از template داوری و در نهایت ثبت داوری در Publons تشریح شده است.
میدانیم که افراد واجد شرایط، توانا و مشتاق زیادی وجود دارند که مایل به داوری مقالات هستند، اما «وارد شدن» به جامعه داوران و تبدیل شدن به یک داور فعال کمی دشوار است. دلیل اصلی این است که همیشه به عهده ویراستار است که داورانی را که مایل به بررسی و داوری مقاله هستند انتخاب کند. اگر بهتازگی تصمیم گرفتهاید که داور مقالات بشوید اصلاً نا امید نشوید. ویراستاران ژورنالها اغلب به دنبال گسترش مجموعه داوران خود هستند که به این معنی است که تقاضا برای حوزه تخصصی خاص شما وجود خواهد داشت.
ویراستاران معمولاً بر اساس چند معیار داوری را انتخاب میکنند:
- مدارک تحصیلی (کارشناسی ارشد / دکترا - بسته به موضوع)
- اینکه قبلاً داوری کرده باشند
- تعداد مقالاتی که در حوزه تخصصی خود منتشر کردهاند
- چقدر به آن مقالات استناد شده است
- توصیهنامههایی از سوی سایر پژوهشگران/داوران که میشناسند یا با آنها کارکردهاند
ما چند پیشنهاد داریم که به شما در شروع کار کمک میکند. برخی از این پیشنهادها بهقدری ساده هستند که میتوانید در پنج دقیقه آینده آنها را انجام دهید.
- ژورنالهای مرتبط با حوزه تخصصی خود را پیدا کنید و مقالاتی را که مطمئن هستید واجد شرایط داوری آنها هستید را شناسایی کنید. اکثر ژورنالها یک نام و آدرس ایمیل تماس را برای ویرایشگر ارائه میدهند. میتوانید مستقیماً به آن ویرایشگر ایمیل بزنید و دلایلی را که چرا شما یک داور خوب خواهید بود، بیان کنید. برای مثال (صلاحیت خود، تعداد مقالاتی که منتشر کردهاید و غیره)
- در کنفرانسها شرکت کنید و اگر ویراستاری حضور دارد (دوباره در حوزه تحقیق خود) او را شناسایی کنید و مستقیماً به آنها نزدیک شوید.
- با سرپرست/رئیس بخش خود صحبت کنید و به او اطلاع دهید که علاقهمند به داوری هستید. به احتمال زیاد آنها خودشان مقالات را داوری میکنند و میتوانند شما را در طول فرآیند راهنمایی کنند یا شما را در بخشی از روند داوری مشارکت دهند. همچنین آنها میتوانند شما را به ویراستاران توصیه کنند.
- پروفایل عمومی خود را به روز کنید. یا وبسایت شخصی خود را به روز نگه دارید و مطمئن شوید که شامل کلمات کلیدی مرتبط در مورد حوزههای تحقیقاتی شما میشود. ویرایشگر باید بداند که شما چه کسی هستید و در چه مواردی متخصص هستید.
- در دسترس و قابل یافتن باشد. مطمئن شوید که آدرس ایمیل شما بهراحتی یافت میشود و به روز است. ایجاد نمایه Clarivate به عنوان فردی که علاقهمند به داوری است، میتواند بسیار مؤثر باشد.
- مقاله بخوانید و با تحقیقات منتشرشده در زمینه خود به روز باشید (از طریق هشدارهای eTOC ژورنال یا فیدهای RSS). وقتی مقالهای را میخوانید، به این فکر کنید که اگر آن را برای یک ژورنال داوری میکنید، چگونه آن را ارزیابی میکنید. همچنین مقالاتی را که با نظرات داوران بهصورت آنلاین منتشر میشوند، بخوانید.
- به کار خوب خود ادامه دهید. ویراستاران اغلب با مشاهده مراجع در مقالات منتشرشده، داوران را انتخاب میکنند. با ادامه تحقیقات خود و گزارش نتایج، به ویراستاران کمک میکنید شما را پیدا کنند و شما را با انواع مطالعاتی که میخواهید بخوانید مطابقت دهید.
- یک شناسه شخصی منحصر به فرد دریافت کنید. برای یک شناسه ORCID ثبت نام کنید و به ORCID اجازه دهید تا انتشارات شما را پیوند دهد.
- یک مربی پیدا کنید. به سرپرست خود بگویید که علاقهمند به انجام داوری هستید.
- از بخش نظرات محرمانه فرم داوری برای به اشتراک گذاشتن نام خود با ژورنال استفاده کنید. برخی از ژورنالها همچنین ممکن است برنامههای راهنمایی برای داوران جوان داشته باشند.
- در شبکههای اجتماعی فعال شوید. از طریق توییتر، لینکدین یا سایر پلتفرمها، کارشناسان حوزه خود را دنبال کرده و با آنها ارتباط برقرار کنید.
تبدیل شدن به یک داور فعال فرآیندی کاملاً دستیافتنی است، به شرط آنکه فرد رویکردی هدفمند و فعالانه در پیش گیرد. کلید موفقیت در این مسیر، ترکیبی از ارتقای قابلیت مشاهده علمی (از طریق نمایههای عمومی و ORCID)، برقراری ارتباط مستقیم با ویراستاران و پژوهشگران صاحبنام، و همچنین پایبندی به اصول حرفهای و اخلاقی حین داوری است. با اجرای توصیههای سادهای مانند ایمیل زدن به ویراستار، بهروز نگه داشتن اطلاعات تماس، و استفاده از Publons برای ثبت رسمی فعالیتها، حتی پژوهشگران کمتجربه نیز میتوانند گام نخست را به سرعت بردارند. در نهایت، داوری نهتنها به پیشرفت علم کمک میکند، بلکه برای خود داور نیز مایه اعتبار، یادگیری و گسترش شبکه حرفهای خواهد بود.
خلاصه مراحل داوری مقالات:
- اول باید ژورنالهای تخصصی مرتبط با رشته خود را برای داوری مقالات پیدا کنید.
- سپس در وبسایت معتبررجیستر و sign in کنید.در قسمت Browse ژورنالها را پیدا کنید.سپس حوزههای تخصصی که علاقهمند به داوری مقالات در آن هستید را انتخاب میکنید.
- قبل از انجام داوری، نکات زیر را چک کنید:
- با نویسندههای مقالات conflict of interest نداشته باشید.
- نیاز نیست به تمام مطالب مندرج در مقاله اشراف کامل داشته باشید اما موضوع مقاله باید در حوزه تخصصی شما باشد.
- اگر ژورنال علاوه بر مقاله، ارسال دادههای مقاله را هم درخواست کرده است، چک نمایید ارسال شده است.
- منبع تأمین مالی مقاله را مشاهده کنید، چون ممکن است در نتایج مقاله تأثیر گذاشته باشد. بهعنوان مثال اگر منبع تأمین مالی مقاله از یک شرکت واکسنسازی برای مطالعه اثر بخشی واکسن آنها باشد، ممکن است نتایج مقاله در راستای علاقهمندی شرکت باشد.
- اگر احساس کردید که دزدی علمیاتفاق افتاده، قبل از شروع داوری به editor اطلاع دهید.
- اگر موارد فوق را بررسی کردید و تائید بود به داوری مقاله بپردازید.
- ابتدا چک نمایید که ژورنال مجله برای داوری فرمت template مشخصی دارد؟ حتی اگر مجله فرمت مشخص دارد، این template برای داوری استاندارد و مفید است.
- بعد از اتمام داوری، داوری خود را در وبسایت PUBLONS ثبت نمایید.
برای دریافت مشاوره و خدمات سفارش نگارش پروپوزال و پایان نامه می توانید با موسسه ماد دانش پژوهان تماس حاصل فرمایید:
شماره تماس:
ارسال پیام واتساپ:
ارسال پیام تلگرام:
ما آماده ارائه مشاوره تخصصی به شما بزرگواران به صورت تلفنی، پیامکی و یا در پیامرسانهای معتبر هستیم.
