نحوه نگارش پروپوزال دانشگاه های هند و مالزی

پروپوزال يا طرح تحقيق، پيش نويس پژوهشي است كه شما مي بايست براي اخذ مدرك تحصيلي خود انجام دهيد. در پروپوزال، شما به معرفي موضوعي كه براي پايان نامه خود انتخاب كرده ايد، توضيح اهميت آن موضوع، ذكر پژوهش هايی كه در گذشته در اين باره صورت گرفته، و نتايجي كه فكر مي كنيد از تحقيق خواهيد گرفت می پردازيد. هم چنين روش يا روش هايي كه در پژوهش از آن ها بهره خواهيد گرفت را ذكر مي كنيد.

شكل پروپوزال بنا بر هدفي كه از آن داريد و يا به مقتضاي رشته تحصيلي شما مي تواند قدري متغير باشد. اما شكل بندي بنيادين آن، همواره بايد شامل عنوان بندي ها و بخش هاي زير باشد :

1- موضوع تحقيق  (Project Title)

ذيل اين عنوان مي بايست عنوان دقيق تحقيق خود را ذكر كنيد.

2- توضيح موضوع و اهميت آن  (Impor tatement of Topic)

در اين بخش مي بايست جوانب موضوع، چگونگي ارتباط آن با رشته تحصيلي مورد نظر، و اهميت موضوع به لحاظ علمي و كاربردي را توضيح دهيد.

3- ادبيات تحقيق و پژوهش هاي مرتبط  (Review of Literature and Relevant Topics)

زير اين عنوان، بايد توضيح مختصري درباره پژوهش هايي كه پيش از شما روي اين موضوع و موضوعات نزديك به آن انجام شده بدهيد. در اين بخش در واقع بايد به ذكر پژوهش هايي بپردازيد كه شما قصد داريد يافته هاي آن ها را تكميل كنيد، اشتباهات آن ها را رفع نماييد و يا نتايج آن ها را رد كنيد.

4- اهداف و فرضيه ها  (Aims and Hypothesizes)

در اين بخش بايد به ذكر نتايجي بپردازيد كه فكر مي كنيد از تحقيق خواهيد گرفت. توضيح دهيد كه از انجام تحقيق چه هدفي داريد؟ به كدام سمت حركت مي كنيد؟ و فكر مي كنيد به كجا خواهيد رسيد؟

5- روش ها و ابزار هاي تحقيق  (Methodology)

در اين قسمت توضيح دهيد كه در انجام پروژه از چه روش هاي علمي سود خواهيد برد و چه ابزارهايي را براي رسيدن به اهداف تحقيق به خدمت خواهيد گرفت.

6- منابع (References)

فهرستي از منابعي كه فكر مي كنيد از آن ها استفاده خواهيد كرد و به كار شما مرتبط هستند را الفبايي و منظم كنيد و در اين بخش بياوريد.

*نكات مهم

1- پروپوزال را با موضوع شروع نكنيد، بلكه عنواني مانند مثال زير را در بالاي صفحه و يا روي جلد بياوريد و بعد متن پروپوزال را بنويسيد :

A Dissertation Proposal Presented toThe Department of MusicUniversity Putra Malaysia

By: Maryam Mobini

2- اين نكات را در مورد انتخاب و نگارش تيتر پروژه رعايت كنيد :

الف) سعي كنيد موضوع روشن و ساده باشد. از زيبا كردن عنوان تحقيق خودداري كنيد !

ب) عنوان پروژه را به صورت خلاصه اي فشرده از آن چه در ذهن داريد در نظر بگيريد. سعي كنيد با همان يك جمله عنوان پروژه بتوانيد چارچوب كلي تحقيق و هدف هايتان را به خواننده منتقل كنيد. عنوان كار شما بايد كاملاً مشخص كند كه شما مي خواهيد چه چيز را و در چه شرايطي مطالعه كنيد.

پ) در جمله بندي عنوان پروژه دقت كنيد تا چيدمان آن طوري باشد كه آن چه اصل موضوع تحقيق شماست از فرع آن قابل تشخيص باشد. به اين دو مثال دقت كنيد:

1- Red-haired Musicians and Their Preferences for Music Style

2- Music Style Preferences of Red-haired Musicians

در اين جا هر دو جمله ظاهراً يك مفهوم را منتقل مي كنند: "سليقه موزيسين هاي مو قرمز در انتخاب سبک موسيقي". اما عملاً تفاوتي بين اين دو وجود دارد و آن هم اين است كه در جمله اول، تعبير خواننده اين است كه توجه بيشتر ما به موزيسين هاي مو قرمز است و ما اول موزيسين هاي مو قرمز را بررسي مي كنيم و بعد به سليقه موسيقيايي آن ها مي پردازيم. اما در جمله دوم بر عكس، اولويت به سبك هاي موسيقي و سليقه موسيقيايي داده شده و موزيسين هاي مو قرمز در درجه دوم قرار دارند.

ت) سعي كنيد كلمات اضافي را از عنوان پروژه حذف كنيد. دو مثال زير در واقع يكي هستند، اما شماره 2 مقبوليت بيشتري دارد

1- The Systematic Development which has occurred during last 50 years and has Changed the face of Southeast Asia

2- Changes and Development in Southeast Asia

3- در مورد (1) هدف هايي كه از تحقيق داريد  و (2) واژه اي كه براي بيان آن انتخاب كرده ايد (Objectives) حتماً دقت كنيد كه در رابطه كامل با هم باشند و در نگارش پروپوزال سعي كنيد كه اين رابطه را به خوبي نمايش دهید. منظور اين است كه مثلاً اگر هدفي كه مي خواهيد به آن برسيد، نامناسب بودن عروسك هاي باربي براي تربيت دختران هست، انتخاب واژهاي مانند جامعه دختران 15 ساله ساكن منطقه 20 تهران، نامناسب و نامربوط به نظر مي رسد. توجه داشته باشيد كه بهترين واژه ها را براي رسيدن به هدفتان انتخاب كنيد.

4- در زمينه چگونگي انتخاب روش تحقيق نيز، وضع به همين ترتيب است. سعي كنيد مناسب ترين، عملي ترين، علمي ترين و هم خوان ترين روش را براي پژوهش مورد نظرتان انتخاب كنيد.

5- پروپوزال را تميز و با بخش بندي مناسب تحويل دهيد. سعي كنيد مرز بين عنوان ها مشخص باشد و مطالب را بر روي یک روي كاغذ A4 تايپ كنيد.

6- بهتر است حجم پروپوزال بين 300 تا حد اكثر 400 كلمه باشد.

7- از نوشتن موارد اضافه در پروپوزال، مثل عريضه نويسي براي استاد راهنما و غيره، جداً خودداري كنيد. از توضيح اضافه هم پرهيز كنيد.

8- در مورد نگارش انگليسي، حتماً درباره متن پروپوزال با يك مترجم و يا كسي كه انگليسي ادبي را به خوبي مي داند مشورت كنيد. متن پروپوزال می بایست به لحاظ علمی و ادبی هیچ غلطی نداشته باشد.

9- پروپوزال را جدي بگيريد! سنجش علمي شما در واقع فقط از طريق پروپوزال ميسر است. پس تمام تلاش و دانش خود را براي تنظيم آن به كار بگيريد.

راهنمای نگارش پروپوزال:

یکی از مهم ترین فاکتورهای تاثیر گذار بر موفقیت در تحصيلات تكميلي و شاید مهم ترین فاکتور، موضوع طرح تحقیق (پروپوزال) و کیفیت نگارش آن است.

برای نگارش پروپوزال استانداردهای مختلفی وجود دارد که جهت آشنایی، یکی از روش های مرسوم نگارش پروپوزال به همراه محتوای آن در این جا معرفی می گردد. این روش در اکثر قریب به اتفاق دانشگاه ها مورد تایید است لذا پیشنهاد می شود حتی المقدور این استانداردها را جهت نگارش پروپوزال رعایت شود.

عنوان پروپوزال:

عنوان پروپوزال در حقیقت تابلوی یک پروپوزال و نشانگر محتوای آن است. هر قدر عنوان پروپوزال بهتر انتخاب گردد، مستقیماً میزان موفقیت در جلسه دفاعيه بالاتر خواهد رفت. این قسمت می بایست به طور مشخص ماهیت انجام کار را نشان دهد. در تیتر پروپوزال دقیقا باید کاری که قرار است انجام شود حداکثر در 12 کلمه بیان گردد. تیتر نباید کلی و مبهم باشد و یک خواننده با خواندن آن باید به محتوای کل پروپوزال پی ببرد.

 مقدمه:

معمولا در مقدمه، پژوهشگر سعی می کند با آوردن مطالبی برای خواننده، ذهنیت مورد نظر خود را در رابطه با موضوع ایجاد نماید. در واقع از این طریق می خواهد خواننده را با مبانی و کلیات موضوع تحقیق مورد نظر خود آشنا کند. مقدمه نباید بیش از حد طولانی باشد و در برگیرنده مطالبی باشد که در بخش های دیگر خواهد آمد.

 بیان مسأله (تعریف موضوع تحقیق):

هر پژوهش در واقع با قصد پاسخگویی و راه حل یابی برای یک مسأله اصلی که در قالب یک پرسش (جمله سؤالی ) ظهور کرده است آغاز می شود. توجه شود که مسأله اصلی تحقیق باید یک مسأله علمی باشد، و مسأله علمی عبارت از یک تحریک ذهنی است که نیازمند به پاسخی از طریق تحقیق علمی می باشد.

تاریخچه و سابقه موضوع تحقیق (پیشینه تحقیق):

در این قسمت می بایست خلاصه تحقیقات انجام شده قبلی را در ارتباط با موضوع پروپوزال با ذکر منابع تبیین نمود.

هدف از گنجاندن بخش پیشینه تحقیق عبارت است از:

برقراری ارتباط منطقی میان اطلاعات پژوهش های قبلی با مسأله تحقیق این تحقیق

آشنایی با چارچوب نظری و یا تجربی مسأله تحقیق به طور کلی

آشنایی با روش های تحقیق مورد استفاده در پژوهش های گذشته که تا حدودی با این تحقیق مشابه هست

اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق:

بیان اهمیت موضوع تحقیق باید بتواند اهمیت و ارزش تحقیق را نسبت به ادبیات و نظریه های موجود به اثبات برساند.

اهداف تحقیق:

هدف تحقیق مستقیما از مسأله پژوهش مشتق می شود، در واقع یکی از اهداف کلی، خود موضوع تحقیق است و سایر اهداف نیز در ارتباط با آن تدوین خواهد گردید.

  چارچوب نظری تحقیق:

در چارچوب نظری این سؤالات را پاسخ می گوییم که "چرا" و "چگونه" ما انتظار وجود روابط معینی را داشته و به چه دلیل می خواهیم جهت و ماهیت روابط بین این متغیر ها، به شکل مورد نظر و ادعای ما باشد.

استفاده از متون مربوط به تئوری محض، مرتبط با موضوع و همچنین مقالات و تحقیقات انجام شده در زمینه موضوع تحقیق می تواند کمک شایانی کند. استفاده از مجلات و سایت های معتبر بین المللی در این زمینه کمک فراوانی به غنای تحقیق خواهد کرد.

  مدل تحلیلی تحقیق:

برای ساختن مدل تحلیلی، محقق نهایتا می تواند به دو شیوه متفاوت عمل کند که میانشان تفاوت مشخصی وجود ندارد: یا ابتدا از تدوین فرضیه ها شروع می کند و در مرتبه بعدی به مفاهیم می پردازد، یا این که راه معکوسی را طی می کند. به هر حال برای مدل تحلیلی از نمودار یا الگوریتم تصویری روابط میان متغیرها (به ویژه متغیر های وابسته و مستقل) استفاده می گردد.

 فرضیه های تحقیق:

بهتر است فرضیه ها به صورت دسته بندی شده مشخص شود و تا حد امکان خلاصه، جامع و کامل باشد.

فرضیه علمی ادعای محقق در مورد موضوع و مسأله تحقیق است به عبارتی فرضیه علمی، حدسی زیرکانه درباره نتیجه پژوهش است که معمولا گزاره ای است در باره پدیده ها و روابط میان آن ها.

فرضیه های آماری،  معمولا گزاره ای هستند که درباره یک یا چند توضیح جامعه (به ویژه درباره یک یا چند پارامتر) که به وسیله آن می توان کیفیت یا کمیت یک صفت را در جامعه پیش بینی کرد

روش تحقیق (متدولوژی):

در این بخش باید تعداد نمونه ها، روش نمونه گیری، ابزار تحقیق، روش انجام کار، روش های آماری تجزیه و تحلیل کیفی و کمی داده ها به طور کامل و دقیق توضیح داده شود. با توجه به این که تقریباً مهمترین قسمت پروپوزال پس از موضوع، این قسمت است می بایست توجه ویژه ای به این بخش شود. لازم به ذکر است که برخی از اساتید پس از موضوع تحقیق صرفاً این بخش را مطالعه نموده و نسبت به رضایت و یا عدم رضایت خود برای دفاع پايان نامه نظر می دهند. به همین دلیل این بخش را باید کاملاً دقیق تهیه نمود.

 محدودیت های تحقیق:

در این بخش محقق می بایست مشکلات علمی، اجتماعی، اقتصادی و ... و موانع انجام کار را به درستی بیان نماید.

 قلمرو مکانی تحقیق (جامعه آماری):

تقریبا تمام تحقیقات اجتماعی عناصری از گذشته را مورد توجه قرار می دهند، حتی اگر موضوع در زمان حال در جریان باشد.

 قلمرو زمانی تحقیق:

پژوهشگر توضیح می دهد که این تحقیق در چه فاصله زمانی صورت می گیرد، شرح بیان مسأله از آن جهت ضروری است که بررسی کنندگان نتایج تحقیق، می توانند با توجه به این دوره زمانی، در به کارگیری دستاوردهای تحقیق تصمیم گیری کنند.

 روش نمونه گیری و تعیین حجم نمونه:

انجام هر تحقیق عملی مستلزم صرف هزینه و زمان است، به همین دلیل غالبا امکان بررسی کامل جمعیت (جامعه) به صورت سرشماری وجود ندارد، لذا پژوهشگران با توجه به چنین مواقع درصدد بر می آیند که از طریق نمونه گیری اطلاعات احتمالی را با استفاده از تحلیل داده های به دست آمده پیرامون نمونه بدست آورند و در نهایت از طریق تعمیم این اطلاعات را به جامعه اصلی منتسب نمایند.

ابزارهای گردآوری اطلاعات:

ابزارهای گوناگونی برای به دست آوردن داده ها مانند مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه، و مدارک و اسناد وجود دارد. هر یک از این ابزارها معایب و مزایایی دارند. که هنگام انتخاب و استفاده از آن ها باید مورد توجه قرار گیرند تا اعتبار پژوهش دچار خدشه نشود.

روش تجزیه و تحلیل داده ها:

داده ها به عنوان آگاهی های خام و پردازش نشده، ابتدایی ترین شناخت پژوهشگر پیرامون پاسخ های احتمالی هستند که در رابطه با مسأله تحقیق مطرح شده اند لذا پژوهشگر پس از دستیابی به این داده ها، با توجه به ماهیت آن ها و ساختار و قالب فرضیه ها، با این سؤال روبرو می شود که از چه طریقی این داده ها را طبقه بندی، پردازش و در نهایت تحلیل کند.

شرح واژه ها و اصطلاحات به کار رفته در تحقیق :

حداقل در مرحله تدوین طرح اولیه تحقیق، باید تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق مشخص گردد و هر یک با ذکر منبع به طور کامل مشخص گردد.

 منابع و مؤاخذ:

در این قسمت باید با پیروی از استانداردهای موجود کلیه منابع ذکر شده در پروپوزال ارائه گردد.

مطالب بالا برگرفته ای از پروپوزال های دانشگاه های مختلف و سایت  http://bookworm.blogfa.com/post-302.aspx  علوم کتابداری و اطلاع رسانی می‌باشد.